Jedzenie selektywne

Spis treści

Na czym polega jedzenie selektywne?

Selektywne jedzenie często jest mylone z neofobią żywieniową. Zasadniczą różnicą pomiędzy tymi zaburzeniami jest fakt, iż w neofobii żywieniowej osoba odczuwa lęk przed nowymi produktami  natomiast selekcja żywieniowa, jak sama nazwa wskazuje, oznacza jedzenie wyłącznie wyselekcjonowanych pokarmów i lęk przed tymi, które posiadają (lub nie) określoną cechę.

Wedle kryteriów diagnostycznych DSM-V, selektywne jedzenie rozpoznawane jest wówczas, gdy występują jednocześnie: 

  • ograniczenie przyjmowania pokarmu związane z brakiem zainteresowania produktami spożywczymi lub czynnością jedzenia,
  • uwarunkowane sensorycznie unikanie jedzenia (np. odrzucanie produktów spożywczych ze względu na kolor, zapach, strukturę, itd.)
  • unikanie jedzenia związane z konsekwencjami jedzenia, co może mieć źródła w awersyjnym doświadczeniu.
  • nie występują zaburzenia w doświadczaniu wagi i rozmiaru ciała typowe dla anoreksji i bulimii.

W praktyce osoba jedząca selektywnie spożywa pulę produktów, które łączy zwykle wspólny mianownik. Mogą to być np. produkty wyłącznie węglowodanowe (chleb, makaron, ryż, pizza, frytki itp.), żółte (ziemniaki, makaron, frytki, pizza, banany itp.), białkowe (mleko, jogurty, wędliny, sery itp.), nie wymagające gryzienia (papki, musy, zupy typu krem, jogurty itp). i tak dalej. 

Jakie mogą być przyczyny selektywnego odżywiania się?

Wśród najbardziej popularnych przyczyn jedzenia selektywnego wymienia się:

  • awersyjne doświadczenie (np. zatrucie pokarmowe, zadławienie się),
  • nadwrażliwość sensoryczna (nadwrażliwość na smaki, zapachy, barwy, dźwięki itp.),
  • spektrum autyzmu,
  • nierozpoznana alergia pokarmowa (dziecko intuicyjnie unika produktów zawierających alergen),
  • selektywne jedzenie może być metodą radzenia sobie z problemami życia codziennego, np. niedoborem uwagi rodziców, chęcią przekierowania tej uwagi na siebie (np. aby rozładować napięcie panujące w domu), nadmiernym lękiem itp.

Selektywne jedzenie – czy to normalne?

Warto podkreślić, iż selektywność w jedzeniu, podobnie jak neofobia, są typowe dla dzieci w przedziale wiekowym 2-7l. Zaleca się konsultację pediatryczną i psychologiczną w przypadku, gdy:

  • obecna dieta dziecka powoduje u niego niedobory masy ciała lub składników odżywczych,
  • utrudnia mu funkcjonowanie w rodzinie (np. na skutek trudności z dostarczaniem wybranych pokarmów) i/ lub społeczeństwie (np. lęk przed wyjazdami wiążącymi się z niedostępnością wybranych produktów),
  • dieta dziecka jest nieurozmaicona, niezapewniająca mu wszystkich niezbędnych składników odżywczych i/lub wystawiająca je na ryzyko wad zgryzu (np. przez nie gryzienie).